คำนวณดอกเบี้ยทบต้น — เงินออมของคุณจะโตเป็นเท่าไหร่

สูตรดอกเบี้ยทบต้น พร้อมตัวอย่างคำนวณมือ

สูตรพื้นฐานสำหรับเงินก้อนเดียวคือ:

มูลค่าในอนาคต = เงินต้น × (1 + อัตราต่องวด)^{จำนวนงวด}

ลองคำนวณมือดู: เงิน 10,000 บาท ผลตอบแทน 5% ต่อปี ทบต้นปีละครั้ง 3 ปี — ปีแรกได้ 10,000 × 1.05 = 10,500 บาท ปีที่สองดอกเบี้ยคิดจาก 10,500 ไม่ใช่ 10,000 จึงได้ 11,025 บาท และปีที่สามได้ 11,576 บาท จุดสำคัญคือดอกเบี้ยของปีก่อน กลายเป็นเงินต้นของปีถัดไป — นี่คือหัวใจของการทบต้น

เมื่อมีเงินออมสมทบรายเดือน สูตรจะซับซ้อนขึ้น (เป็นอนุกรมของเงินงวด) ซึ่งเครื่องคำนวณด้านบนจัดการให้แล้ว โดยคิดแบบสมทบทุกสิ้นเดือนและทบต้นรายเดือน

ทบต้น vs ดอกเบี้ยธรรมดา ต่างกันแค่ไหน

จากตัวอย่างเดิม (10,000 บาท, 5%, 3 ปี) ดอกเบี้ยธรรมดาได้ 10,000 + (500 × 3) = 11,500 บาท ส่วนทบต้นได้ 11,576 บาท — ต่างกันแค่ 76 บาท ฟังดูน้อย แต่ความต่างนี้ โตแบบเร่งตัวตามเวลา: ที่ 20 ปี เงินก้อนเดียวกันแบบธรรมดาได้ 20,000 บาท แต่ทบต้นได้ 26,533 บาท และที่ 30 ปี ธรรมดาได้ 25,000 บาท ทบต้นได้ 43,219 บาท — เกือบ 2 เท่าของกัน นี่คือเหตุผลที่คำว่า "เริ่มออมเร็ว" ถูกพูดซ้ำๆ เพราะปีแรกๆ ที่ใส่เงินเข้าไปคือปีที่มีเวลาทบต้นนานที่สุด

Rule of 72 — สูตรลัดหาปีที่เงินโต 2 เท่า

เอา 72 หารด้วยอัตราผลตอบแทนต่อปี จะได้จำนวนปีโดยประมาณที่เงินก้อนโตเป็น 2 เท่า เช่น ผลตอบแทน 7% → 72÷7 ≈ 10.3 ปี, ผลตอบแทน 3% → 24 ปี, ผลตอบแทน 1.5% (ฝากประจำ) → 48 ปี สูตรนี้แม่นพอใช้ในช่วงอัตรา 4–12% และมีประโยชน์อีกด้าน: กลับด้านมาคิด เงินเฟ้อ ได้ด้วย — ถ้าเงินเฟ้อเฉลี่ย 2.4% ต่อปี อำนาจซื้อของเงินสดจะหายไปครึ่งหนึ่งในราว 30 ปี เงินที่นอนเฉยๆ จึงไม่ได้ "อยู่ที่เดิม" แต่กำลังถอยหลัง

ทบต้นรายเดือน vs รายปี

ยิ่งทบถี่ ยิ่งได้มากขึ้นเล็กน้อย: อัตรา 7% ต่อปีถ้าทบต้นรายเดือนจะเทียบเท่าอัตราที่แท้จริง (effective annual rate) ประมาณ 7.23% ต่อปี ความต่างไม่หวือหวา แต่ควรรู้เพื่ออ่านตัวเลขให้ถูก เวลาสถาบันการเงินโฆษณาอัตราดอกเบี้ย ให้ดูว่าเป็นอัตราต่อปีแบบไหนและทบต้นถี่แค่ไหน เครื่องคำนวณหน้านี้ใช้แบบทบต้นรายเดือนเพราะใกล้เคียงพฤติกรรมจริงของการ DCA เข้ากองทุนมากที่สุด

ควรใช้อัตราผลตอบแทนเท่าไหร่ในการวางแผน

นี่คือช่องที่คนใส่ผิดบ่อยที่สุด แนวทางคร่าวๆ ตามประเภทที่เก็บเงินจริง: เงินฝากออมทรัพย์ทั่วไปมักต่ำกว่า 1% ต่อปี ฝากประจำอยู่ราว 1–2% ตราสารหนี้/กองทุนผสมมักถูกประมาณไว้ราว 2–4% ส่วนกองทุนหุ้นในระยะยาวมีตัวเลขในอดีตที่สูงกว่า แต่ผันผวนแรงและไม่การันตี — บางปีติดลบได้มาก

วิธีที่ปลอดภัยกว่าการเลือกตัวเลขเดียว: กดคำนวณ 3 รอบด้วยอัตรา 3% / 5% / 7% แล้ววางแผนชีวิตจากฝั่งต่ำ ถ้าผลจริงออกมาดีกว่า ถือเป็นโบนัส ดีกว่าวางแผนจากฝั่งสูงแล้วเงินไม่พอตอนต้องใช้จริง

ข้อผิดพลาดที่ทำให้ตัวเลขในแผนไม่ตรงกับชีวิตจริง

• ลืมเงินเฟ้อ: เงิน 6.9 ล้านบาทในอีก 30 ปี ซื้อของได้ไม่เท่า 6.9 ล้านวันนี้ วิธีปรับง่ายๆ คือหักเงินเฟ้อออกจากอัตราผลตอบแทนก่อนคำนวณ เช่น คาด 7% เงินเฟ้อ 2.5% ให้ใส่ 4.5% จะได้ตัวเลขในหน่วย "อำนาจซื้อวันนี้"
• ลืมค่าธรรมเนียม: กองทุนที่เก็บค่าธรรมเนียมรวม 1.5% ต่อปี กัดผลตอบแทน 7% ให้เหลือ 5.5% — ทบต้น 30 ปีต่างกันหลักล้านบาท
• ถอนกลางทาง: ตารางด้านบนบอกชัด — ดอกเบี้ยก้อนใหญ่สุดเกิดในปีท้ายๆ การถอนเงินตอนปีที่ 15 คือการทิ้งส่วนที่โตเร็วที่สุดไป
• ใช้ผลตอบแทนปีที่ดีที่สุดมาวางแผน: ปีที่ตลาดขึ้น 20% ไม่ใช่ค่าเฉลี่ย ใช้ตัวเลขอนุรักษ์นิยมแล้วให้ความสม่ำเสมอเป็นตัวทำงาน
• หยุดออมเมื่อตลาดตก: สำหรับคนที่ DCA ระยะยาว ช่วงราคาลงคือช่วงที่เงินเท่าเดิมซื้อหน่วยลงทุนได้มากขึ้น การหยุดกลางทางทำให้แผนทั้งหมดคลาดเคลื่อน